Ngày 02/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Nội dung đáng chú ý nhất là điều chỉnh khung phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế, áp dụng từ 16/01/2026.
Thông tin văn bản
| Số hiệu | 310/2025/NĐ-CP |
|---|---|
| Loại văn bản | Nghị định |
| Cơ quan ban hành | Chính phủ |
| Ngày ban hành | 02/11/2025 |
| Ngày hiệu lực | 16/01/2026 |
| Sửa đổi | Nghị định 125/2020/NĐ-CP |
Chị Mai làm kế toán cho một công ty xây dựng nhỏ. Tháng 1/2026 chị bận chốt sổ cuối năm, lỡ quên nộp tờ khai GTGT tháng 12/2025. 12 ngày sau chị mới phát hiện. Câu hỏi đầu tiên trong đầu chị: "Có bị phạt không, phạt bao nhiêu?"
Câu chuyện của chị Mai không hiếm — Tổng cục Thuế ước tính mỗi năm có hơn 200.000 hồ sơ khai thuế bị nộp chậm trên cả nước. Từ ngày 16/01/2026, mức phạt cho việc này được điều chỉnh theo Nghị định 310 mới. Bài này SmartAcc phân tích toàn bộ khung phạt — kèm 2 ví dụ tính cụ thể.
Tóm tắt nhanh — 5 điều cần nhớ
- Chậm 1-5 ngày + có tình tiết giảm nhẹ: chỉ phạt cảnh cáo (không mất tiền).
- Chậm 1-30 ngày (thông thường): phạt từ 2-5 triệu đồng.
- Chậm 31-60 ngày: 5-8 triệu đồng.
- Chậm 61-90 ngày: 8-15 triệu đồng.
- Chậm trên 90 ngày: 15-25 triệu đồng — nặng nhất.
Nghị định 310/2025 nói gì về chậm nộp tờ khai?
Nghị định 310/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 02/11/2025, có hiệu lực từ 16/01/2026. Nghị định này không phải văn bản mới hoàn toàn — nó sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP (văn bản đang điều chỉnh xử phạt vi phạm thuế và hóa đơn từ năm 2020).
Nói cách khác: từ 16/01/2026, khi bạn chậm nộp tờ khai thuế, cơ quan thuế sẽ căn cứ quy định mới của Nghị định 310 để xác định mức phạt — không còn dùng nguyên bản NĐ 125/2020 nữa.
Khung phạt chi tiết theo thời gian chậm
| Số ngày chậm | Hình thức xử phạt | Mức tiền |
|---|---|---|
| 1 – 5 ngày (có tình tiết giảm nhẹ) | Phạt cảnh cáo | 0 đồng |
| 1 – 30 ngày (thông thường) | Phạt tiền | 2 – 5 triệu |
| 31 – 60 ngày | Phạt tiền | 5 – 8 triệu |
| 61 – 90 ngày | Phạt tiền | 8 – 15 triệu |
| ≥ 91 ngày (không phát sinh thuế phải nộp) | Phạt tiền | 8 – 15 triệu |
| > 90 ngày (có phát sinh thuế phải nộp) | Phạt tiền | 15 – 25 triệu |
Quy tắc "trần phạt" — đặc thù của NĐ 310
Một điểm rất quan trọng: nếu mức phạt theo khung trên lớn hơn số thuế phát sinh phải nộp trên tờ khai, thì:
"Số tiền phạt tối đa bằng số thuế phát sinh phải nộp trên hồ sơ khai thuế, nhưng không thấp hơn mức trung bình của khung phạt tiền."
Nghĩa là: bạn không bị phạt vượt số thuế phải nộp, nhưng vẫn không được dưới mức trung bình của khung. Quy tắc này tránh tình trạng "phạt còn nặng hơn cả thuế phải nộp" — đặc biệt có lợi cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ.
So sánh với quy định cũ (Nghị định 125/2020)
Trước 16/01/2026 (NĐ 125/2020)
- Khung phạt tương tự nhưng diễn giải còn nhiều tranh cãi.
- Không quy định rõ trần phạt khi vượt số thuế.
- Tình tiết giảm nhẹ áp dụng linh hoạt theo từng cán bộ thuế.
Từ 16/01/2026 (NĐ 310/2025)
- Khung phạt rõ ràng theo từng mốc thời gian.
- Có quy định "trần phạt bằng số thuế phải nộp".
- Bổ sung trường hợp bất khả kháng được miễn phạt.
- Có 2+ tình tiết giảm nhẹ → áp mức tối thiểu khung.
Các tình tiết giảm nhẹ và trường hợp bất khả kháng
Nghị định 310/2025 bổ sung quy định: nếu bạn có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên, cơ quan thuế áp dụng mức tối thiểu của khung phạt. Cụ thể:
Tình tiết giảm nhẹ thường gặp
- Lần đầu vi phạm.
- Chủ động khắc phục hậu quả (nộp ngay sau khi phát hiện).
- Hợp tác tích cực với cơ quan thuế.
- Vi phạm do hoàn cảnh khách quan, không cố ý.
Trường hợp bất khả kháng được miễn phạt
- Thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
- Tai nạn, sự cố hệ thống chung của ngành thuế.
- Các trường hợp khác do Tổng cục Thuế xác định.
Ví dụ thực tế: Chậm bao lâu, phạt bao nhiêu?
Ví dụ 1: Chị Lan có hộ kinh doanh nhỏ — chậm 12 ngày
Chị Lan kinh doanh tiệm phở, tháng 1/2026 quên nộp tờ khai thuế GTGT mẫu 01/CNKD. 12 ngày sau chị mới nộp. Số thuế phát sinh trên tờ khai = 800 nghìn đồng.
Áp dụng NĐ 310/2025:
- Chậm 12 ngày → rơi vào khung 1-30 ngày → mức phạt 2-5 triệu đồng.
- Mức trung bình khung = (2 + 5) / 2 = 3,5 triệu đồng.
- Nhưng số thuế phải nộp chỉ có 800 nghìn → áp dụng trần phạt.
- Trần phạt = số thuế phải nộp = 800 nghìn, nhưng không thấp hơn 3,5 triệu (mức trung bình khung).
- Kết quả: chị Lan vẫn phải đóng 3,5 triệu đồng tiền phạt + nộp 800 nghìn thuế + tiền chậm nộp 0,03%/ngày.
Ví dụ 2: Anh Hùng có công ty TNHH — chậm 75 ngày
Công ty TNHH Phú Hùng do anh Hùng làm giám đốc, nộp tờ khai quyết toán TNDN 2025 chậm 75 ngày. Số thuế phải nộp trên tờ khai = 120 triệu đồng.
Áp dụng NĐ 310/2025:
- Chậm 75 ngày → rơi vào khung 61-90 ngày → mức phạt 8-15 triệu.
- Không có tình tiết giảm nhẹ → áp dụng mức trung bình 11,5 triệu.
- Số thuế phải nộp (120 triệu) lớn hơn nhiều mức phạt → không kích hoạt trần phạt.
- Thêm tiền chậm nộp 0,03%/ngày × 75 ngày × 120 triệu = 2,7 triệu đồng.
- Tổng nghĩa vụ: 120 triệu thuế + 11,5 triệu phạt vi phạm + 2,7 triệu chậm nộp = 134,2 triệu đồng.
Áp dụng cho doanh nghiệp và kế toán: 5 việc cần làm ngay
- Lên lịch các mốc nộp tờ khai cả năm 2026
Tờ khai tháng nộp trước ngày 20 tháng kế tiếp. Tờ khai quý nộp trước ngày cuối tháng đầu quý sau. Quyết toán năm trước 31/03. - Đặt nhắc trước hạn 3 ngày
Dùng Google Calendar hoặc app như SmartAcc/MISA AMIS để gửi nhắc tự động cho cả kế toán trưởng và giám đốc. - Phân quyền dự phòng
Khi kế toán chính nghỉ phép, có người thứ 2 biết mật khẩu eTax để nộp thay — tránh "kẹt người" dẫn đến chậm. - Lưu chứng từ tình tiết giảm nhẹ
Nếu có sự cố (hệ thống eTax lỗi, kế toán ốm), chụp màn hình lỗi/lấy giấy bệnh viện ngay trong ngày để làm chứng cứ. - Nộp ngay khi phát hiện trễ
Đừng chần chừ. Chậm 30 ngày phạt 2-5 triệu; chậm 91 ngày phạt 15-25 triệu — chênh nhau gần 10 lần.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tôi mới mở công ty 1 tháng, lỡ nộp tờ khai chậm 7 ngày thì có được phạt cảnh cáo không?
Bạn rơi vào khung 1-30 ngày, mức phạt 2-5 triệu. Để được phạt cảnh cáo thay vì phạt tiền, bạn cần thỏa cả hai điều kiện: chậm 1-5 ngày và có tình tiết giảm nhẹ. Chậm 7 ngày đã quá khung "cảnh cáo" — không được hưởng. Bạn nên nộp ngay và xin xem xét tình tiết giảm nhẹ để áp mức tối thiểu 2 triệu.
Tôi không có doanh thu trong tháng, vẫn phải nộp tờ khai và nếu chậm vẫn bị phạt?
Đúng. Ngay cả khi tờ khai không phát sinh thuế (doanh thu = 0), bạn vẫn phải nộp đúng hạn. Nếu chậm trên 91 ngày mà không phát sinh thuế, bị phạt 8-15 triệu — nặng hơn nhiều người tưởng.
Cá nhân tôi tự quyết toán thuế TNCN chậm 30 ngày thì phạt bao nhiêu?
Áp dụng cùng khung như doanh nghiệp: 2-5 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu bạn là cá nhân có thuế phát sinh dưới mức trung bình khung (3,5 triệu), áp dụng trần phạt nhưng không thấp hơn mức trung bình — tức vẫn phải nộp 3,5 triệu. Mẹo: nếu chỉ chậm 1-5 ngày và có lý do chính đáng, xin tình tiết giảm nhẹ để chỉ bị cảnh cáo.
Hệ thống eTax của Tổng cục Thuế bị lỗi đúng hôm hết hạn, tôi có bị phạt không?
Không, nếu bạn có bằng chứng (ảnh chụp màn hình báo lỗi, email từ eTax hoặc thông báo chính thức của ngành thuế). Đây là trường hợp bất khả kháng theo NĐ 310/2025 — được miễn phạt. Bạn cần nộp tờ khai ngay khi hệ thống khôi phục và đính kèm văn bản giải trình.
Vi phạm xảy ra trước ngày 16/01/2026 nhưng bị phát hiện sau đó thì áp dụng quy định nào?
Nếu vi phạm đã kết thúc trước 16/01/2026, áp dụng NĐ 125/2020 (luật cũ). Nếu vi phạm vẫn đang tiếp diễn sau 16/01/2026, áp dụng NĐ 310/2025 (luật mới). Trong nhiều trường hợp, luật mới có lợi hơn vì có trần phạt và thêm tình tiết giảm nhẹ.
Tôi đã bị lập biên bản vi phạm rồi, có cách nào giảm mức phạt không?
Có 2 hướng: (1) cung cấp thêm tình tiết giảm nhẹ — nếu có 2+ tình tiết, được áp mức tối thiểu khung; (2) khiếu nại nếu cho rằng tính số ngày chậm chưa đúng (vd: ngày hết hạn rơi vào chủ nhật/lễ thì được lùi sang ngày làm việc kế tiếp). Liên hệ chi cục thuế hoặc nhờ đơn vị dịch vụ thuế hỗ trợ.
Việc cần làm ngay trong tuần này
- Liệt kê hạn nộp tờ khai cả năm 2026 vào lịch chung của doanh nghiệp.
- Đặt nhắc trước hạn 3 ngày — cho cả kế toán và chủ doanh nghiệp.
- Nếu đang có tờ khai quá hạn — nộp ngay, đừng để vượt 90 ngày.
- Lưu danh sách "tình tiết giảm nhẹ" có thể áp dụng nếu sự cố xảy ra.
Doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh đang có hồ sơ khai thuế quá hạn cần xử lý gấp có thể liên hệ SmartAcc để được hỗ trợ giải trình và làm hồ sơ giảm nhẹ.
SmartAcc khuyến nghị: Đặt nhắc lịch trước hạn nộp tờ khai 3 ngày trên điện thoại. Nếu lỡ chậm 1-5 ngày, chủ động liên hệ chi cục thuế và nộp ngay — kèm văn bản giải trình tình tiết giảm nhẹ (ốm đau, thiên tai, sự cố hệ thống) để được phạt cảnh cáo thay vì phạt tiền. Quá 90 ngày là vùng "đỏ" — mức phạt có thể lên 25 triệu đồng.
Cần tư vấn miễn phí về thuế?
Đội ngũ chuyên gia SmartAcc sẵn sàng hỗ trợ bạn 24/7.
Tư vấn miễn phí →