8 trường hợp không dùng hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026

Hóa đơn điện tử đã thành nghĩa vụ bắt buộc với hầu hết doanh nghiệp — nhưng vẫn có những nhóm giao dịch pháp luật cho phép không cần xuất. Anh Bình vừa hoàn tất chia tách công ty, kế toán loay hoay hỏi: "Khi điều chuyển máy móc từ công ty mẹ sang công ty con, mình có phải xuất hóa đơn điện tử không?". Câu trả lời rất rõ trong Nghị định 254/2026/NĐ-CP mà Chính phủ vừa ban hành ngày 30/06/2026 — hiệu lực 01/07/2026.

Theo Điều 7 Nghị định 254, có 8 trường hợp được miễn xuất hóa đơn điện tử. Nắm rõ danh sách này giúp bạn không xuất thừa (đỡ tốn công), cũng không xuất thiếu (tránh bị tính là trốn thuế). Bài này SmartAcc tổng hợp chi tiết từng trường hợp — kèm điều kiện đi kèm.

Bảng tóm tắt 8 trường hợp miễn hóa đơn điện tử

Chi tiết 8 trường hợp không cần xuất hóa đơn điện tử

Trường hợp 1: Hộ/cá nhân kinh doanh thuộc diện lập bảng kê thu mua

Nếu bạn là hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp được lập bảng kê thu mua (theo Luật thuế TNDN) — không cần xuất hóa đơn điện tử.

Trường hợp 2: Thu nhập từ cho thuê BĐS và dịch vụ số cho nước ngoài

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phát sinh doanh thu từ 2 hoạt động sau không phải lập hóa đơn điện tử:

• Cho thuê bất động sản.
• Cung cấp sản phẩm/dịch vụ nội dung thông tin số (giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số) cho các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.

Trường hợp 3: Đại lý xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp

Các cá nhân, hộ kinh doanh làm đại lý bán vé số, đại lý bảo hiểm, hoặc mạng lưới bán hàng đa cấp được miễn hóa đơn điện tử. Điều kiện: doanh nghiệp xổ số, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công ty đa cấp đầu nguồn đã thực hiện khấu trừ thuế theo đúng quy định.

Trường hợp 4: Giao dịch ngoại tệ, phái sinh và hoạt động tài chính

Nhóm này áp dụng cho các khoản phí/thu phát sinh từ:

• Hoạt động tái bảo hiểm (nhượng tái bảo hiểm, hoa hồng nhượng tái bảo hiểm...).
• Hoạt động tài chính, nhận tiền gửi (phát hành chứng chỉ tiền gửi, chứng khoán sơ cấp, giấy tờ có giá), bán nợ, giao dịch ngoại tệ và các sản phẩm phái sinh.

Trường hợp 5: Góp vốn bằng tài sản vào doanh nghiệp

Khi tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh tiến hành góp vốn bằng tài sản của mình vào một tổ chức kinh doanh khác — hành vi này không được coi là bán hàng hóa, do đó không phải lập hóa đơn điện tử.

Trường hợp 6: Điều chuyển tài sản nội bộ và tái cấu trúc doanh nghiệp

Doanh nghiệp không cần xuất hóa đơn điện tử khi:

1. Điều chuyển tài sản từ công ty mẹ đến các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc và ngược lại.
2. Điều chuyển tài sản giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong cùng một cơ sở kinh doanh.
3. Tài sản điều chuyển trong quá trình chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

Trường hợp 7: Cho mượn máy móc, thiết bị gia công không thu tiền

Doanh nghiệp cho bên khác mượn tài sản cố định, máy móc, thiết bị, công cụ dụng cụ để phục vụ riêng cho việc gia công hàng hóa cho chính mình — không phải xuất hóa đơn. Điều kiện:

Trường hợp 8: Hàng hóa tiêu dùng nội bộ và các khoản thu không liên quan bán hàng

Trường hợp này dẫn chiếu từ Nghị định 181/2025/NĐ-CP về Luật Thuế GTGT, bao gồm:

• Xuất kho nội bộ: Hàng hóa, dịch vụ xuất ra để tiếp tục quá trình sản xuất (chuyển kho nội bộ, xuất vật tư, bán thành phẩm để sản xuất tiếp...).
• Phục vụ sản xuất kinh doanh: Hàng hóa, dịch vụ do cơ sở tự xuất/cung cấp để phục vụ chính hoạt động kinh doanh của mình (kể cả TSCĐ tự xây dựng).
• Các khoản thu phi bán hàng: Nhận tiền bồi thường (gồm cả bồi thường đất khi bị thu hồi), tiền thưởng, tiền thu đòi người thứ ba trong bảo hiểm, các khoản thu hộ/chi hộ cơ quan nhà nước, thu nhập tài chính.

⚠️ Chủ doanh nghiệp cần chú ý gì để không vi phạm?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP vừa ban hành có rất nhiều điểm mới về chứng từ kèm theo cho các trường hợp được miễn hóa đơn. Nếu kế toán không nắm vững, việc "không xuất hóa đơn" rất dễ bị nhầm lẫn sang hành vi trốn thuế, lậu thuế.

4 câu hỏi chủ doanh nghiệp cần hỏi kế toán ngay hôm nay

1. Khi nào cần đóng thuế đối với khoản thu nhập từ nước ngoài?
   Đặc biệt với dịch vụ nội dung số bán ra nước ngoài (trường hợp 2).
2. Hồ sơ chứng từ đi kèm khi điều chuyển tài sản nội bộ gồm những gì?
   Biên bản điều chuyển, quyết định của HĐQT, phiếu xuất kho...
3. Cách lập Bảng tổng hợp giao dịch ngoại tệ cuối tháng?
   Theo mẫu quy định của Bộ Tài chính.
4. Làm sao biết mình có đang chậm nộp tờ khai không?
   Cài app eTax Mobile để tra cứu trạng thái thuế bất cứ lúc nào.

Ví dụ thực tế: 2 tình huống thường gặp

Ví dụ 1 — Anh Bình chia tách công ty xây dựng

Công ty Bình Minh (xây dựng) chia tách thành 2 công ty con. Trong quá trình chia tách, điều chuyển 1 máy xúc trị giá 2,5 tỷ từ công ty mẹ sang công ty con.

• Áp dụng trường hợp 6 — điều chuyển tài sản khi chia tách.
• Không cần xuất HĐĐT.
• Chứng từ phải có: quyết định chia tách được duyệt, biên bản bàn giao tài sản, phiếu xuất kho có chữ ký 2 bên.

Ví dụ 2 — Chị Hoa cho thuê nhà cho Tây

Chị Hoa có 1 căn hộ ở Quận 1 (TP.HCM), cho một chuyên gia người Nhật thuê giá 25 triệu/tháng. Chị đăng ký hộ kinh doanh cá thể cho thuê BĐS.

• Áp dụng trường hợp 2 — hộ kinh doanh cho thuê bất động sản.
• Không cần xuất HĐĐT cho khách thuê.
• Vẫn phải kê khai doanh thu (300 triệu/năm) — nếu vượt ngưỡng 100 triệu/năm phải nộp GTGT + TNCN cho thuê BĐS.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp tôi bán ngoại tệ cho khách hàng lẻ, có phải xuất hóa đơn từng lần không?

Không. Theo trường hợp 4, giao dịch bán ngoại tệ không cần xuất HĐĐT từng lần — nhưng cuối tháng phải lập Bảng tổng hợp chi tiết và chịu trách nhiệm về tính chính xác. Cơ quan thuế có thể yêu cầu xuất trình bảng này bất kỳ lúc nào.

Tôi chia tách 1 công ty mẹ thành 3 công ty con, cần chuẩn bị chứng từ gì?

Bạn cần: (1) Quyết định chia tách của HĐQT, (2) Biên bản điều chuyển từng tài sản có chữ ký 2 bên, (3) Phiếu xuất/nhập kho nội bộ, (4) Danh sách tài sản chi tiết theo hạch toán. Đủ 4 bộ này thì không cần HĐĐT, cơ quan thuế cũng không thể "bắt bẻ".

Hộ kinh doanh cho thuê nhà xưởng cho DN Việt Nam có được miễn HĐĐT không?

Trường hợp 2 chỉ miễn khi thuê BĐS cho tổ chức/cá nhân ở nước ngoài. Nếu cho thuê cho DN Việt Nam, vẫn phải theo quy tắc HĐĐT thông thường (dùng bảng kê thu mua hoặc HĐĐT tùy đối tượng).

Doanh nghiệp tôi tự xây kho, có phải xuất HĐĐT cho phần tự xây dựng không?

Không. Theo trường hợp 8, tài sản cố định tự xây dựng để phục vụ chính hoạt động kinh doanh không phải xuất HĐĐT. Nhưng phải hạch toán đúng và lưu chứng từ chi phí đầu vào.

Đã đăng ký HĐĐT nhưng doanh thu năm nay dưới 500 triệu — có được ngừng không?

Tùy trường hợp. Theo Công văn 2470/CT-CS: hộ dưới 500 triệu ĐÃ đăng ký HĐĐT được tiếp tục dùng (không bị buộc dừng). Nếu muốn dừng, làm hồ sơ tại chi cục thuế. Chi tiết xem bài Công văn 2470/CT-CS về HĐĐT hộ kinh doanh.

Cho mượn máy móc gia công có cần hợp đồng bằng văn bản không?

Có. Dù được miễn HĐĐT, bạn vẫn cần hợp đồng cho mượn ghi rõ: (1) không thu tiền, (2) không chuyển sở hữu, (3) thời gian mượn, (4) mục đích sử dụng. Hợp đồng là bằng chứng bảo vệ bạn khi cơ quan thuế đặt câu hỏi.

Luật thay đổi liên tục — Doanh nghiệp bạn đã sẵn sàng?

Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 chính là "phát súng đầu tiên" cho chuỗi cập nhật luật quản lý thuế khắt khe trong giai đoạn nửa cuối 2026. Việc tự mình cập nhật và áp dụng các thông tư mới đòi hỏi bộ máy kế toán phải cực kỳ nhạy bén.

Hãy để SmartAcc gánh vác nỗi lo này thay bạn. Chúng tôi cung cấp dịch vụ kế toán thuế trọn gói: cập nhật luật mới hàng ngày, rà soát hóa đơn chứng từ, đại diện doanh nghiệp giải trình trực tiếp với cơ quan thuế — đảm bảo doanh nghiệp vận hành an toàn 100%.

Từ khóa SEO liên quan

Bài viết này phù hợp với các tìm kiếm: hóa đơn điện tử 8 trường hợp không phải sử dụng HĐĐT Nghị định 254/2026/NĐ-CP Điều 7 Nghị định 254 HĐĐT từ 01/07/2026 miễn hóa đơn điện tử Luật Quản lý thuế 2025 Nghị định 181/2025/NĐ-CP Luật GTGT điều chuyển tài sản nội bộ chia tách sáp nhập doanh nghiệp góp vốn bằng tài sản không cần HĐĐT cho mượn máy móc gia công hàng hóa tiêu dùng nội bộ bảng kê thu mua đại lý bảo hiểm xổ số đa cấp giao dịch ngoại tệ phái sinh cho thuê BĐS dịch vụ số nước ngoài bảng tổng hợp giao dịch cuối tháng SmartAcc tư vấn HĐĐT.

Long-tail keywords: khi nào không cần xuất hóa đơn điện tử 2026, điều chuyển tài sản chia tách sáp nhập có cần HĐĐT không, cho mượn máy móc gia công có phải xuất hóa đơn, góp vốn bằng tài sản có cần HĐĐT không, hộ kinh doanh cho thuê nhà cho Tây có phải xuất HĐĐT, bán ngoại tệ có phải xuất hóa đơn điện tử từng lần, đại lý bảo hiểm có được miễn hóa đơn điện tử không, hàng hóa tiêu dùng nội bộ xuất hóa đơn thế nào, bảng tổng hợp giao dịch phái sinh lập ra sao, chứng từ đi kèm khi được miễn hóa đơn điện tử.

Văn bản pháp lý liên quan: Nghị định 254/2026/NĐ-CP (nguồn Thư viện Pháp luật), Điều 7 NĐ 254/2026, Luật Quản lý thuế 2025 (hiệu lực 01/07/2026), Nghị định 181/2025/NĐ-CP về Luật Thuế GTGT, Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn chứng từ.