Các khoản phụ cấp điện thoại, đi lại, nhà ở KHÔNG bắt buộc đóng BHXH nếu được ghi rõ trong HĐLĐ/quy chế là khoản bổ sung KHÔNG phải tiền lương theo Công văn 6101/BHXH-QLT năm 2026 của BHXH TP.HCM và TT 10/2020/TT-BLĐTBXH. Về thuế TNCN phụ cấp: điện thoại có khoán trong quy chế → miễn; công tác phí có chứng từ → miễn; nhà ở → phần vượt 15% tổng thu nhập chịu thuế được loại khỏi TNCN. Từ 01/09/2026, số CCCD chính thức thay mã BHXH theo Kế hoạch 3115/KH-BHXH — NLĐ KHÔNG phải làm thủ tục.
Thông tin văn bản
| Căn cứ BHXH | Điều 31 Luật BHXH 2024 + NĐ 158/2025/NĐ-CP |
|---|---|
| Hướng dẫn phụ cấp | CV 6101/BHXH-QLT năm 2026 (BHXH TP.HCM) |
| Ngưỡng tiền thuê nhà TNCN | Tối đa 15% tổng thu nhập chịu thuế |
| ĐKTC BHXH bắt buộc | HĐLĐ ≥ 01 tháng |
| CCCD thay mã BHXH | Từ 01/09/2026 (Kế hoạch 3115/KH-BHXH) |
| Thủ tục chuyển đổi | Tự động - không phải đến cơ quan BHXH |
| Hồ sơ cũ | Kế thừa đồng bộ - bảo lưu toàn bộ quyền lợi |
| Hotline SmartAcc | 0936 468 469 |
Thuế TNCN phụ cấp điện thoại, đi lại, nhà ở tính thế nào? Có phải đóng BHXH không? Chị Hoa — kế toán tiền lương công ty phần mềm — vừa nhắn SmartAcc: "Sếp em quyết định tăng phụ cấp điện thoại 500k, phụ cấp đi lại 1 triệu và hỗ trợ tiền nhà 3 triệu/tháng cho toàn nhân viên. Em phải cộng vào lương chịu TNCN và BHXH hết à?". Câu trả lời phụ thuộc vào 3 tiêu chí: có khoán rõ trong quy chế, có chứng từ hợp lý và có vượt ngưỡng luật định không.
Ngoài ra, từ 01/09/2026 ngành BHXH có bước chuyển đổi lớn — dùng số CCCD thay mã BHXH — và quy tắc xử lý khi NLĐ đang có BHXH tự nguyện chuyển sang BHXH bắt buộc cũng ảnh hưởng trực tiếp tới cách tính lương chịu thuế TNCN. Bài này SmartAcc tổng hợp đầy đủ.
Tóm tắt 3 điểm cốt lõi
- Thuế TNCN phụ cấp: điện thoại khoán trong quy chế → miễn; công tác phí có chứng từ → miễn; nhà ở → phần vượt 15% TN chịu thuế phải cộng TNCN.
- BHXH bắt buộc: chỉ đóng nếu khoản đó là "tiền lương" theo TT 10/2020. Khoản khoán/hỗ trợ đúng thủ tục → KHÔNG đóng BHXH.
- Từ 01/09/2026: số CCCD thay mã BHXH tự động — không mất quyền lợi, không phải làm thủ tục.
I. Phụ cấp điện thoại, đi lại, nhà ở có tính thuế TNCN không?
Đây là câu hỏi số 1 mà kế toán tiền lương phải trả lời khi xây bảng lương. Quy định TNCN với từng khoản phụ cấp có khác biệt lớn:
1. Phụ cấp điện thoại
2. Phụ cấp đi lại / công tác phí
Miễn TNCN
- Công tác phí có chứng từ đầy đủ: vé máy bay, taxi, xăng xe, khách sạn.
- Khoán công tác phí theo quy chế chi tiêu nội bộ — mức khoán hợp lý.
Chịu TNCN
- Phụ cấp đi lại cố định hàng tháng không phải công tác phí.
- Khoản khoán vượt mức quy chế → phần vượt tính TNCN.
3. Phụ cấp nhà ở, tiền thuê nhà DN trả thay
Chi tiết cách tính TNCN theo Luật mới: xem Cẩm nang tính thuế TNCN theo Luật TNCN 2025.
II. Các phụ cấp này có bắt buộc đóng BHXH không?
Căn cứ Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và khoản 1 Điều 7 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc gồm 3 nhóm:
- Mức lương theo công việc/chức danh.
- Phụ cấp lương.
- Các khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Tuy nhiên, đối với các khoản hỗ trợ tiền điện thoại, đi lại, nhà ở, Công văn 6101/BHXH-QLT năm 2026 của BHXH TP.HCM đã hướng dẫn rõ:
Điều kiện áp dụng miễn đóng BHXH
- Ghi rõ trong Hợp đồng lao động
Tên khoản phải rõ ràng ("Hỗ trợ điện thoại", "Hỗ trợ đi lại", "Hỗ trợ tiền nhà") — không được ghi chung vào lương cơ bản. - Ghi rõ trong Quy chế tài chính/Quy chế lương thưởng
Nêu rõ đây là khoản HỖ TRỢ, không phải tiền lương theo chức danh. Xác định mức khoán cụ thể hoặc phương thức tính. - Không phụ thuộc kết quả lao động
Đây là khoản hỗ trợ cố định — không phải thưởng năng suất hay lương biến động. - Có chứng từ chi hợp lý
Bảng chấm công, danh sách nhận hỗ trợ, hóa đơn (với khoản có chứng từ).
III. NLĐ đang tham gia BHXH tự nguyện, đi làm công ty có phải đóng BHXH bắt buộc?
Câu hỏi phổ biến của kế toán khi tuyển dụng nhân sự đã có BHXH tự nguyện trước đó. Căn cứ Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024:
- Nghĩa vụ của doanh nghiệp
NLĐ giao kết Hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHXH → công ty bắt buộc phải đóng BHXH bắt buộc cho NLĐ. - Chuyển đổi chế độ
Người thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc không còn thuộc đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. NLĐ sẽ dừng đóng BHXH tự nguyện để chuyển sang BHXH bắt buộc. - Cộng dồn thời gian
Toàn bộ thời gian đã đóng BHXH tự nguyện trước đó được cộng dồn với thời gian đóng BHXH bắt buộc sau này để làm căn cứ tính hưởng chế độ hưu trí và BHXH một lần.
IV. Từ 01/09/2026: Số CCCD chính thức thay mã số BHXH
Ngày 13/08/2026, BHXH Việt Nam ban hành Kế hoạch 3115/KH-BHXH. BHXH tỉnh An Giang phát hành Thông báo 2008/TB-BHXH hướng dẫn quyền lợi người tham gia khi chuyển đổi.
1. Thời gian và lộ trình
- Thời điểm áp dụng: Từ 01/09/2026, hệ thống BHXH triển khai chuyển đổi số CCCD thay thế mã số BHXH và bộ mã quản lý trên các phần mềm nghiệp vụ.
- Cách thức thực hiện: Cơ quan BHXH tự động thực hiện trên hệ thống dữ liệu với các trường hợp thông tin CCCD đã đầy đủ và xác thực đúng với CSDL quốc gia về dân cư.
- Thủ tục hành chính: Người tham gia KHÔNG phải đến cơ quan BHXH chỉ để làm thủ tục đổi mã số.
2. Quyền lợi được bảo đảm tuyệt đối
- Bảo lưu quá trình: Chuyển đổi sang số CCCD KHÔNG làm mất hay thay đổi quá trình tham gia, lịch sử đóng - hưởng cũng như các quyền lợi BHXH, BHYT, BHTN.
- Kế thừa dữ liệu: Toàn bộ hồ sơ, chứng từ và dữ liệu phát sinh trước thời điểm chuyển đổi tiếp tục được kế thừa và quản lý đồng bộ.
3. Các trường hợp cần phối hợp cập nhật thông tin
Người tham gia cần chủ động phối hợp với cơ quan BHXH khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Chưa có số CCCD trong hệ thống dữ liệu BHXH.
- Số CCCD chưa được xác thực đúng với CSDL quốc gia về dân cư.
- Thông tin nhân thân (họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính) bị sai lệch hoặc chưa thống nhất.
- Không tra cứu được thông tin sau thời điểm chuyển đổi.
V. Ví dụ thực tế
Ví dụ 1 — Chị Hoa cấu trúc lương tách phụ cấp đúng cách
Công ty chị Hoa quyết định trả cho nhân viên A tổng gói 20 triệu/tháng, gồm: lương cơ bản 15,5 triệu + phụ cấp điện thoại 500k + đi lại 1 triệu + hỗ trợ nhà ở 3 triệu.
- BHXH: Chỉ đóng trên 15,5 triệu (lương cơ bản). Ba khoản phụ cấp có quy chế + không phải tiền lương → miễn BHXH. Tiết kiệm được BHXH cho 4,5 triệu/tháng (32% = 1,44 triệu tiền BHXH/tháng).
- Thuế TNCN:
- Điện thoại 500k: khoán trong HĐLĐ → miễn TNCN.
- Đi lại 1 triệu: nếu có quy chế công tác phí → miễn; nếu cố định hàng tháng → chịu TNCN.
- Nhà ở 3 triệu: 15% × 20 triệu = 3 triệu → đúng ngưỡng, chịu TNCN hết 3 triệu (không có phần vượt được loại).
Ví dụ 2 — Anh Long tiền nhà 5 triệu vượt ngưỡng 15%
Anh Long có tổng lương 25 triệu/tháng + DN thuê nhà giúp 5 triệu/tháng.
- Ngưỡng 15% × 25 triệu = 3,75 triệu.
- Phần chịu TNCN = min(5 triệu, 3,75 triệu) = 3,75 triệu.
- Phần vượt 5 − 3,75 = 1,25 triệu được LOẠI khỏi TNCN.
Ví dụ 3 — Chị Mai chuyển từ BHXH tự nguyện sang bắt buộc
Chị Mai đã đóng BHXH tự nguyện 5 năm khi làm freelancer. Nay ký HĐLĐ 12 tháng với công ty X, lương 18 triệu.
- Công ty X BẮT BUỘC đóng BHXH bắt buộc cho chị Mai từ tháng ký hợp đồng.
- Chị Mai dừng đóng BHXH tự nguyện — 5 năm cũ được cộng dồn.
- Lương chịu TNCN = 18 triệu − BHXH-NLĐ đóng (8% × 18 = 1,44 triệu) − BHYT-NLĐ (1,5%) − BHTN-NLĐ (1%) − giảm trừ gia cảnh (11 triệu) − phụ thuộc (nếu có).
Câu hỏi thường gặp
Phụ cấp điện thoại 1 triệu/tháng có phải đóng BHXH không?
Không, nếu ghi rõ trong HĐLĐ/quy chế là "hỗ trợ điện thoại" và không phải tiền lương theo chức danh. Mức khoán phải hợp lý với thực tế công việc. Nếu vượt mức khoán → phần vượt bị coi là lương → phải đóng BHXH.
Phụ cấp ăn trưa bằng tiền có đóng BHXH không?
Có ngưỡng miễn 730.000đ/tháng (theo TT 26/2016/TT-BLĐTBXH và các sửa đổi). Phần vượt 730k bị tính vào lương đóng BHXH.
DN không tách khoản trong HĐLĐ, chỉ ghi "lương 20 triệu" — có được miễn BHXH cho phần phụ cấp?
Không. Không tách khoản → toàn bộ 20 triệu là lương → phải đóng BHXH trên 20 triệu. Muốn miễn phải sửa HĐLĐ + quy chế lương thưởng, tách rõ từng khoản.
Sau 01/09/2026 tra cứu thông tin BHXH thế nào?
Vẫn dùng ứng dụng VssID hoặc Cổng dịch vụ công BHXH — nhưng thay vì nhập mã số BHXH (10 chữ số), nhập số CCCD 12 chữ số. Nếu tra không ra → liên hệ cơ quan BHXH cấp huyện để đối chiếu.
Tiền thuê nhà DN trả thay có chứng từ tính TNCN theo đâu?
Tính theo số thực tế DN trả, nhưng bị giới hạn không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế (chưa gồm tiền thuê nhà) tại đơn vị. Phần vượt 15% loại khỏi TNCN.
DN đóng BHXH tự nguyện thay NLĐ được không?
Không. BHXH tự nguyện chỉ áp dụng cho người KHÔNG thuộc đối tượng đóng bắt buộc, do cá nhân tự đóng cho chính mình. Nếu ký HĐLĐ ≥ 1 tháng thì phải đóng BHXH bắt buộc.
Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên có đóng BHXH không?
CÓ. Đây là "phụ cấp lương" theo Điều 31 Luật BHXH 2024 — thuộc căn cứ đóng BHXH bắt buộc và chịu TNCN đầy đủ (không có ngưỡng miễn).
Kế toán cần lưu chứng từ gì cho phụ cấp miễn BHXH?
(1) HĐLĐ có tách khoản; (2) Quy chế lương thưởng nêu rõ tính chất khoản hỗ trợ; (3) Danh sách chi trả từng tháng có ký nhận; (4) Với công tác phí: hóa đơn/vé đi lại; (5) Với hỗ trợ nhà: hợp đồng thuê nhà hoặc chứng từ trả.
SmartAcc — Đồng hành cùng kế toán tiền lương
Cấu trúc lương và phụ cấp đúng chuẩn giúp DN tiết kiệm đáng kể chi phí BHXH và TNCN của NLĐ. Nhưng phải tuân thủ đúng luật để không bị truy thu. SmartAcc sẵn sàng đồng hành:
Dịch vụ SmartAcc cung cấp
- Thiết kế cấu trúc lương tối ưu — tách khoản miễn BHXH và miễn TNCN đúng luật.
- Rà soát HĐLĐ và Quy chế lương thưởng — đảm bảo đủ căn cứ pháp lý.
- Kê khai TNCN, BHXH hàng tháng cho DN và hộ kinh doanh.
- Đại diện giải trình khi BHXH/thuế thanh tra tiền lương.
- Hỗ trợ chuyển đổi tra cứu BHXH bằng số CCCD từ 01/09/2026.
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, ký số và gửi Tờ khai Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT.
Liên hệ SmartAcc ngay để được chuyên gia tư vấn hoàn toàn miễn phí về cấu trúc lương chuẩn TNCN + BHXH cho doanh nghiệp.
Từ khóa SEO liên quan
Bài viết này phù hợp với các tìm kiếm: thuế TNCN phụ cấp phụ cấp điện thoại tính thuế TNCN phụ cấp đi lại đóng BHXH tiền thuê nhà 15% TNCN Điều 31 Luật BHXH 2024 NĐ 158/2025/NĐ-CP Công văn 6101/BHXH-QLT 2026 TT 10/2020/TT-BLĐTBXH CCCD thay mã BHXH 01/09/2026 Kế hoạch 3115/KH-BHXH BHXH tự nguyện chuyển sang bắt buộc cộng dồn thời gian BHXH cấu trúc lương tối ưu thuế phụ cấp ăn trưa 730 nghìn quy chế lương thưởng chuẩn SmartAcc tư vấn lương thuế.
Long-tail keywords: phụ cấp điện thoại có tính thuế TNCN không, tiền thuê nhà công ty trả có tính TNCN không, phụ cấp đi lại có đóng BHXH không, tiền nhà 15% tổng thu nhập tính thế nào, BHXH tự nguyện chuyển sang bắt buộc có mất quyền lợi không, sau 01/09/2026 tra cứu BHXH bằng CCCD thế nào, cấu trúc lương tách phụ cấp giảm BHXH đúng luật, kế hoạch 3115 BHXH Việt Nam là gì, phụ cấp thâm niên có đóng BHXH không, phụ cấp ăn trưa 730 nghìn miễn TNCN.
Văn bản pháp lý liên quan: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Điều 2, Điều 31), Nghị định 158/2025/NĐ-CP (Điều 7 khoản 1), Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH (khoản bổ sung), Công văn 6101/BHXH-QLT năm 2026 của BHXH TP.HCM, Kế hoạch 3115/KH-BHXH ngày 13/08/2026, Thông báo 2008/TB-BHXH An Giang, Luật Thuế TNCN 2025, Thông tư 111/2013/TT-BTC (quy tắc TNCN với phụ cấp).
SmartAcc khuyến nghị: 5 việc kế toán tiền lương cần rà soát ngay: (1) sửa HĐLĐ và Quy chế lương thưởng — TÁCH RÕ từng khoản phụ cấp, ghi rõ "không phải tiền lương" để miễn BHXH hợp lệ; (2) tính lại ngưỡng 15% cho tiền thuê nhà DN trả thay — phần vượt được LOẠI khỏi TNCN, tiết kiệm cho NLĐ; (3) đối chiếu CCCD của toàn bộ NLĐ với hệ thống BHXH trước 01/09/2026 — trường hợp sai lệch phải phối hợp cập nhật; (4) nhân sự mới có BHXH tự nguyện → dừng và chuyển sang BHXH bắt buộc ngay từ tháng ký HĐLĐ ≥ 1 tháng; (5) lưu đủ chứng từ (HĐLĐ, quy chế, danh sách chi, hóa đơn công tác phí) để giải trình khi BHXH/thuế thanh tra. Xem thêm: Cẩm nang tính thuế TNCN theo Luật TNCN 2025 và Khấu trừ 10% TNCN khi trả lương sau nghỉ việc. Cần tư vấn: hotline SmartAcc 0936 468 469.
Cần tư vấn miễn phí về thuế tncn?
Đội ngũ chuyên gia SmartAcc sẵn sàng hỗ trợ bạn 24/7.
Tư vấn miễn phí →
