Thông tư 15/2026/TT-BXD: Quy định mới về giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng

Phạm vi điều chỉnh

Thông tư xác định nguyên tắc, trình tự, thủ tục giám định tư pháp đối với các lĩnh vực chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng quản lý: hoạt động xây dựng, vật liệu xây dựng, nhà ở, công sở, kiến trúc, quy hoạch xây dựng và phát triển đô thị.

Đối tượng chịu tác động

• Tổ chức, cá nhân thực hiện giám định tư pháp xây dựng (giám định viên, người được trưng cầu, tổ chức giám định).
• Doanh nghiệp xây dựng có dự án phải giám định chất lượng, sự cố hoặc giải quyết tranh chấp.
• Cơ quan tiến hành tố tụng, kiểm toán nhà nước, thanh tra liên quan tới công trình xây dựng.

Những điểm doanh nghiệp cần lưu ý

Về hồ sơ giám định

Doanh nghiệp khi bị trưng cầu giám định cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thiết kế, biên bản nghiệm thu, hợp đồng, chứng từ thanh toán và biên bản hiện trường. Hồ sơ thiếu hoặc không khớp với chứng từ kế toán có thể dẫn tới kết luận bất lợi.

Về chi phí giám định

Chi phí giám định tư pháp được hạch toán vào chi phí khác hoặc chi phí sản xuất kinh doanh tùy bản chất phát sinh. Doanh nghiệp cần lưu chứng từ rõ ràng, có quyết định trưng cầu để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và đưa vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Về trách nhiệm pháp lý

Kết luận giám định là một trong những căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm bồi thường, xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Doanh nghiệp xây dựng cần phối hợp chặt với tư vấn pháp lý ngay khi nhận được quyết định trưng cầu.

Khuyến nghị hành động

• Rà soát quy trình lưu trữ hồ sơ dự án theo từng giai đoạn (chuẩn bị, thi công, nghiệm thu, bàn giao).
• Kế toán cần đánh số chứng từ trùng khớp với mã dự án để truy xuất nhanh khi cần.
• Bổ sung điều khoản trách nhiệm khi có giám định trong hợp đồng với nhà thầu phụ.